Project Hail Mary

Ik neem niet aan dat ik er deze keer mee weg kom om gewoon te zeggen: “Prima film, ga 'm zien, groeten thuis en tot de volgende review!”, he? Nee. Dacht ik wel. Jij wilt weer even lachen natuurlijk. Heb ik aan mezelf te danken, natuurlijk. Oh, had ik maar niet zo'n vlot pennetje.

Eigenlijk wil ik niet teveel van het verhaal verklappen, maar dat maakt het wel een beetje lastig een review te schrijven. Laten we zeggen dat deze dan voor het nageslacht is. Spoilers incoming.

Dr. Ryland Grace (Ryan Gosling) was ooit een veelbelovend moleculair bioloog, tot hij het idee kreeg dat water niet perse nodig is voor leven. Jaaaah, op aarde dan toevallig wél, maar dat maakt het nog geen wet van Meden en Perzen. Of Mars en Pluto, zo u wilt. Hij publiceerde zijn theorie en die werd zo goed ontvangen dat hij eindigt als leraar natuurkunde op een middelbare school. (Zo ken ik ook een getalenteerd filmcriticus en stemacteur die eindigde op lijn 199 tussen Schiphol en Amstelveen omdat hij nooit water bij de wijn wilde doen. C'est la vie.)

Tijdens die lessen willen leerlingen graag meer weten over de geheimzinnige rode lijn die de laatste jaren is verschenen tussen de planeet Venus en onze zon, de zogeheten Petrova-lijn. Die lijkt er voor te zorgen dat de zon in ramp tempo energie verliest, wat op korte termijn merkbaar zal zijn op onze planeet en voor mislukte oogsten en andere ellende zal zorgen. Uit het feit dat Ryland dit niet met zijn leerlingen wil bespreken, maken we op dat de maatschappij (weer eens) verdeeld is tussen wegkijkers en doeners.

Die Petrova-lijn blijkt een soort interstellaire bacteriële infectie te zijn, die alle sterren (en dus zonnen) in het universum aantast. Alle Sterren? Nee: Tau Ceti, hier maar 19 lichtjaar vandaan (18,9 als je even een stukje de A27 vanaf Almere pakt want bij Hilversum staat het tegenwoordig altijd vast) lijkt nergens last van te hebben. Daar moeten we meer van weten, dus wordt er vanaf aarde een onderzoeksmissie gelanceerd, waarbij helaas wel duidelijk is dat het voor de bemanning om een enkele reis gaat. Ze moeten er dan ook in een kunstmatige coma naartoe.

En zo kan het gebeuren dat Ryland kotsend wakker wordt gepord door een robot, in de buurt van Tau Ceti. Hij kan zich aanvankelijk totaal niet kan herinneren hoe dat zo gekomen is en ontdekt dat de andere twee bemanningsleden – een mannelijke commandant en een vrouwelijke piloot – de reis helaas niet hebben overleefd. Dat is even schrikken. Maar dat schrikken valt in het niet als hij een ander ruimteschip bij Tau Ceti ontdekt, want zoals gezegd hebben alle sterren last van dit probleem en die zijn ook voor een andere beschaving van levensbelang.

Ryland legt uiteindelijk contact met het enige overgebleven bemanningslid van een vergelijkbare missie, gestuurd vanaf de planeet Erid. Dat wezen is een soort spin, maar dan van een soort gesteente (een solide vorm van het gas Xenon, nu je het vraagt). Het heeft een ammoniak-atmosfeer nodig om in te leven, dus dat mengt slecht met mensen. En toch vinden die twee astronauten een manier om samen te werken, want ze hebben hetzelfde belang.

De spin krijgt de naam 'Rocky' en ze vormen een prima team, al komt dat er vooral op neer dat Rocky in een soort beschermende kristallen vissenkom zit en Ryan al het fysieke werk doet. Maar omdat Rocky de 'engineer' van zijn missie was, draagt hij zeker zijn 'steentje' bij. Voel je 'm? Oh, oh, wat een lol. Ik zei dat toch dat lachen werd, deze review?

Sandra Hüller speelt (heel in het kort, maar ik wil geen boze mail van haar moeder) de humorloze wetenschapster die deze hele hachelijke missie coördineert. Dat wordt geen liefdesrelatie, kan ik je nu al vertellen. Meestal krijgt een man zo'n rol, maar de enige andere vrouw in het verhaal is dood dus ja... dan moet het maar. Science fiction, moet u maar denken. (* duikt weg.)

Er moet ook wat te zeiken zijn, want anders zou jij nog gaan denken dat ik niet zat op te letten. Hier is mijn lijstje:

De communicatie tussen Rocky en Ryland wordt wel erg snel opgezet, als je nagaat dat het begint met tikken tegen een ruitje. Dan gebruiken ze heel even een laptop die Rocky's gezoem omzet in gesproken woorden, maar gelukkig leert Rocky al snel uitstekend Engels verstaan en is die laptop ook razendsnel met het vertalen. En niet alleen dat, maar hij pikt ook nuances op die Rocky in zijn stem legt. Nou, als we dat voor zoete koek slikken, waarom heeft Rocky dan een tamelijk generieke, om niet te zeggen saaie stem? Zo ongeveer het enige buitenaardse is dat hij na elke vraag ook echt 'question' zegt, al hoor je zijn intonatie ook al omhoog gaan. Lame!

Daarnaast moet je voor lief nemen dat de derde akte van de film vrij voorspelbaar en dus totaal niet spannend is. Het hart van de film zit letterlijk in het midden, als mens en rots-spin met elkaar kennis maken. En om dat een beetje te rekken wordt de voorgeschiedenis van deze ruimtemissie in kleine tussenstukjes aan ons gevoerd, want het was oorspronkelijk helemaal niet het plan om hem waar dan ook heen te sturen. Eigenlijk hadden ze vooral een kundige laborant nodig waarvan het geen al te grote ramp was als hij het onderzoek niet overleefde. Maar dan doet Dr. Grace wel even mooi een belangrijke ontdekking!

Ik moest denken aan een paar andere beroemde ruimtefilms. Wat? Moonraker?! Doe even normaal, man. Nee, ik bedoel Gravity uit 2013, waarin Sandra Bullock een astronaute speelt die tijdens een ruimtewandeling haar lift naar huis kwijtraakt. Die film is trouwens wel een stukje serieuzer dan Project Hail Mary: hoewel dit scenario op een aantal punten de wetenschap serieus neemt (zo houden ze zich vrij goed aan de wetmatigheid dat er in de ruimte geen geluid is, al blijkt er gek genoeg vrij veel Afrikaanse muziek te spelen) en over een paar ernstige thema's gaat, is het daarnaast OOK een (lichte) comedy EN een buddy movie. Kom er eens om! Oh, het is ook geen deprimerend ruimtesurvival drama zoals The Martian. Scheelt weer, he?

De andere film waar ik aan moest denken is Interstellar (2014), waarbij ook de ongenadigheid van de grote afstanden in het heelal een thema is., iets waar Star Trek en Star Wars altijd aan voorbij gaan. En ken je die malle, rechthoekige robots nog, TARS en CASE? Die spraken als Mariniers en er uit zagen als een zilver gespoten KitKat? Rocky heeft er wel wat van weg.

Het is maar goed dat Ryan Gosling wel eens vaker voor de camera heeft gestaan, want niet iedereen kan deze rol dragen. Hij wel. Ryland is van alles, van miskend wetenschappelijk genie tot charmante feestneus en van sulletje tot dappere ruimtevaarder. Je gelooft het allemaal. En dat in een film die vermoedelijk voor 90% in een groen geverfde studio is opgenomen! Lekker gewerkt, pik. Maar een Oscar zul je niet krijgen, want er valt ook iets te lachen en dan gaat het feest niet door.

Een leuke uitsmijter is dat we er achter komen hoe Ryan uiteindelijk astronaut is geworden. Nee, hij zat niet in het ruim een lasnaad te checken terwijl de lancering begon. Maar dan, en dat kost deze film een volle punt, zwenkt het verhaal, met 156 minuten toch een flinke zit, nog even een keer extra van links naar rechts, in een doorzichtige poging ons wat traantjes te ontlokken en een dosis endorfine te laten produceren. Van mij had het best een half uurtje korter gekund door dat extra sentimentele plotje aan het eind er uit te laten. Evenzogoed een dikke, vette 8.